JADEIT

Jadeit jest ceniony w biżuterii za swój niezwykły zielony kolor, choć tysiące lat temu kamienie jadeitowe były używane jako broń. W starożytności zaczęto cenić jadeit nie tylko ze względu na trwałość, ale i za niezwykłe piękno. 

Nazwa jadeit pochodzi prawdopodobne od greckiego słowa „Ischias” co oznacza ból w biodrze lub hiszpańskiego „Ijada” – biodro. Wykonane z tego minerału amulety noszone były przez hiszpańskich konkwistadorów w celu ochrony przed dolegliwościami ze strony nerek. Nazywali je „piedra de ijada” (kamień lędźwiowy) albo „piedra de los riñones” (kamień nerkowy). 

Jadeit ma bardzo bliski związek z kulturą chińską. Uważa się go jest za kamień niebios i wedle wierzeń, ma on stanowić pomost pomiędzy tym światem a następnym. Wysoka twardość jadeitu oraz soczysta zielona barwa uczyniły z niego przedmiot pożądania chińskich elit. Kiedyś jedynie cesarz mógł cieszyć się jego pięknem, dziś tworzy się z niego biżuterię, na którą stać tylko najbogatszych. Przemysł jadeitowy w Chinach jest bardzo rozwinięty, ponieważ Chińczycy kochają jadeit tak, jak my kochamy diament i gotowi są za niego zapłacić niewyobrażalne sumy. Jadeit odgrywał również ważną rolę w kulturze Majów i Maorysów. W każdej z tych kultur, jadeit był uważany za bezcenny. 

Jadeit, jak większość kamieni szlachetnych i półszlachetnych, stanowi piękny element wykończenia pierścionków, kolczyków, wisiorków i wszelkich pozostałych rodzajów biżuterii, nadając jej szczególnego charakteru i spokojnego zielonego koloru.

Jadeit występuje w Birmie, która jest największym dostawcą jadeitu a od przeszło 200 lat zaopatruje Chiny w przeświecający jadeit cesarski (imperial jade), w Chinach, w których znajdują się pokłady odmiany jadeitu  o zielonej barwie „Yunan jadeit”, w Japonii, jednak są to minerały nie nadające się do celów jubilerskich, we Włoszech w Piemoncie, w USA w Kalifornii wydobywa się jadeit mieszany z nefrytem, w Gwatemalii, skąd pochodził jadeit wykorzystywany przez kultury mezoamerykańskie (Olmeków, Majów i Azteków), w Nowej Zelandii. W Nowej Zelandii jadeit został nazwany przez Maorysów „pounamu”. W jego poszukiwaniu Maorysi prowadzili ekspedycje w najbardziej niedostępne obszary Wyspy Południowej. Pounamu ceniono za twardość i ostrość krawędzi – Maorysi, podobnie jak inni Polinezyjczycy, nie mieli dostępu do metali. Przypisywano mu także znaczenie mistyczne.

W Polsce jadeit występuje u podnóża Góry Ślęży na Przedgórzu Sudeckim, spotykany jest też w Górach Kaczawskich i na Pogórzu Kaczawskim na Dolnym Śląsku.