​LAPIS LAZULI

Lapis lazuli jest skałą składającą się głównie z niebieskiego minerału lazurytu (w przeszłości to właśnie z ten składnik był źródłem barwnika o nazwie ultramaryna). Im więcej lazurytu, tym lepiej. Mogą pojawiać się także domieszki pirytu, kalcytu, augitu, diopsydu i innych. Jego nazwa oznacza  po łacinie „niebieski kamień”.

Lapis lazuli jest znany ludzkości od 6000 tys. lat, a w starożytności przeżywał lata swojej świetności. Przez kolor, często mylono go z szafirem. Ceniono go zwłaszcza w Mezopotamii, gdzie był uważany za kamień władców i bogów. Sumerowie wierzyli, że naszyjnik z lapisu lazuli zdobił szyję bogini Isztar podczas jej podróży do krainy umarłych. Z lapisu lazuliwykonywano nie tylko biżuterię ale pełnił on również funkcję materiału rzeźbiarskiego, z którego wykonywano niewielkie przedmioty, np. słynne pieczęcie w kształcie walca z wyrytymi na ich powierzchni rysunkami, uważane dziś za najważniejszy element sztuki zdobniczej Mezopotamii.

W grobowcu władcy sumeryjskiego w Ur znaleziono ok. 6 tysięcy lapisowych figurek zwierząt, co świadczy to o niezwykłej popularności kamienia. Wykonywano z niego nawet części instrumentów muzycznych. Jednak najbardziej charakterystyczne wyroby z lapisu lazuli pochodzą ze starożytnego Egiptu. Lapis lazuli zdobił maski pośmiertne egipskich władców (m.in. słynną maskę Tutanchamona),  a w ich grobowcach znajdowano bransolety, pierścionki, naszyjniki, figurki bogów i pieczęcie w kształcie skarabeuszy z lapis lazuli.

Najważniejsze złoża, najlepszej jakości lapis lazuli pochodzą z doliny Sar-e-Sang w Badachszanie w Afganistanie. Są to prawdopodobnie najstarsze działające do dzisiaj złoża kamieni jubilerskich. Lapis lazuli wydobywano tam już w 700 roku p.n.e. 

W dawnych czasach lapis lazuli był jedynym źródłem ultramaryny – pigmentu. Dzisiaj ultramaryny uzyskiwanej z lapis lazuli używają osoby zajmujące się pisaniem ikon.

Ozdoby z lapis lazuli – pierścionki, bransoletki, naszyjniki czy kolczyki są wrażliwe na mydło i inne środki chemiczne. Pod ich wpływem lapis lazuli matowieje, żle znosi także wysoką temperaturę.